Mắc ca hay mác ca là tên gọi từ cách phiên âm trong tiếng Việt của chi thực vật có danh pháp khoa học Macadamia, gồm nhiều cây thân gỗ có nguồn gốc từ Châu Đại Dương (Úc), thuộc họ Proteaceae. Các loài trong chi này là bản địa của đông bắc New South Wales và trung-đông nam Queensland. Cây này là một loại có trái thương mại. Ngôn ngữ của thổ dân bản địa Úc thường gọi cây này bằng các tên gọi như bauple, gyndl, jindilli. Trước đây chi này có nhiều loài, nhưng kết quả nghiên cứu về gen và hình thái được công bố năm 2008 bởi Austin Mast và cộng sự đã tách chúng ra khỏi chi Macadamia, và chi này hiện còn 4 loài.
Mắc ca được xem là loại cây mang đến thu nhập tỷ đô cho Việt Nam nếu biết cách khai thác và chế biến thành phẩm.

Quả mắc ca có màu xanh đậm, mọc thành từng chùm lớn. Cây mắc ca có yêu cầu về nhiệt độ khi ra hoa từ 18 đến 30 độ C, lý tưởng nhất trong khoảng 18 - 23 độ C.

Cây mắc ca,cây mác ca,macca,macadamia,hạt mắc ca,quả mắc ca,nhân mắc ca,công dụng của quả mắc ca,cây mắc ca ở Việt Nam,họ quắn hoa,Proteaceae

Khi khô, quả có màu nâu, bên trong chứa nhân hạt màu sữa. Quả mắc ca khô rất khó tách nhân bởi rất cứng. Mắc ca được đánh giá cao về mặt dinh dưỡng, khi nhân có hàm lượng dầu tới 78%, với trên 87% là axit béo không no, trong đó có nhiều loại mà cơ thể con người không tự tổng hợp được. Hàm lượng protein trong nhân tới 9,2%, gồm 20 loại axit amin và 8 loại axit amin cần thiết cho cơ thể con người.

Cây mắc ca,cây mác ca,macca,macadamia,hạt mắc ca,quả mắc ca,nhân mắc ca,công dụng của quả mắc ca,cây mắc ca ở Việt Nam,họ quắn hoa,Proteaceae

Nhân mắc ca có thể sử dụng bằng cách chiên, dùng để chế biến nhân bánh chocolate, nước uống, dầu sa lát, ngoài ra còn có thể làm dầu dưỡng da, dầu dược liệu.

Vỏ quả mắc ca có nhiều tac- nanh và protein có thể làm thuộc da và chế biến thức ăn chăn nuôi. Thậm chí, nó còn có thể dùng để sản xuất than hoạt tính, làm chất đốt, làm giá thể để ươm cây giống.

Không chỉ được trưng dụng trong các gian bếp, dầu mắc ca còn được coi là "thần dược" đối với làn da phụ nữ. Loại quả này cũng được sử dụng với vai trò làm dung môi trong ngành sản xuất mỹ phẩm.

Thổ dân Australia dùng hạt cây này làm thức ăn từ hàng nghìn năm trước với tên gọi là kindal kindal.
Năm 1857, nhà thực vật học người Đức là Ferdinand von Mueller đặt tên hạt là Macadamia theo tên người bạn đã qua đời John McAdam.

Cây mắc ca,cây mác ca,macca,macadamia,hạt mắc ca,quả mắc ca,nhân mắc ca,công dụng của quả mắc ca,cây mắc ca ở Việt Nam,họ quắn hoa,Proteaceae

Sản xuất
Cây mắc ca có thời gian sinh trưởng khá dài. Thông thường, cây cần 5 năm để cho quả và sẽ đạt năng suất cao từ năm thứ 6, và có thể cho quả tới 60 năm tiếp theo. Riêng thân gỗ của loài cây này có thể sử dụng cho công nghiệp chế biến gỗ. Chi phí phân bón và chăm sóc không quá 50.000 đồng/cây mỗi năm (không tính chi phí giống).

Để giảm thời gian sinh trưởng và nhanh cho quả, nhiều chủ vườn dùng cây mắc ca ghép để trồng. Chỉ sau hơn 2 năm, cây đã cho hoa, và khoảng 2,5 năm sẽ cho mùa quả đầu tiên.

Hạt cây là một loại thực phẩm có giá trị. Chỉ 3 trong số các loài là Macadamia integrifolia, Macadamia ternifolia, và Macadamia tetraphylla là có giá trị thương mại. Chỉ 2 trong 3 loài này (Macadamia integrifolia và Macadamia tetraphylla) có thể ăn sống được. Các loài còn lại trong chi này có độc tính và/hoặc không thể ăn hạt như M. whelanii và M. ternifolia; độc tính của chúng là do có mặt chất cyanogenic glycosides. Các loại glycoside này có thể được loại bỏ bằng cách ủ lâu, đây là phương pháp được người thổ dân Úc áp dụng cho các loài này.

Cây mắc ca,cây mác ca,macca,macadamia,hạt mắc ca,quả mắc ca,nhân mắc ca,công dụng của quả mắc ca,cây mắc ca ở Việt Nam,họ quắn hoa,Proteaceae

Hai loài ăn được đã bị lai tạp, và M. tetraphylla bị đe doạ trong tự nhiên do lý do này. Hạt của nó được những người châu Âu ở nam Brisbane mô tả năm 1828 bởi nhà thám hiểm và thực vật học Allan Cunningham. Một trong những địa điểm có cây mắc ca hoang được tìm thấy đầu tiên là Mount Bauple gần Maryborough ở đông nam Queensland, Australia. Nhân của quả là một trong số ít thực phẩm được sản xuất và xuất khẩu số lượng lớn.

Các vườn cây mắcca thương mại đầu tiên được trồng vào đầu thập niên 1880 bở Rous Mill, 12 kilômét (7,5 mi) đông nam Lismore, New South Wales, là cây loài M. tetraphylla. Bên cạnh sự phát triển công nghiệp cửa hàng nhỏ ở Úc vào cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, mắcca đã được trồng rộng rãi thương mại ở Hawaii từ thập niên 1920. Hạt mắcca được nhập khẩu đầu tiên vào Hawaii năm 1882 bởi William H. Purvis. Một nhà quản lý trẻ của công ty Pacific Sugar Mill ở Kukuihaele trên Big Island, đã trồng hạt nó cùng năm tại Kapulena.

Cây mắc ca,cây mác ca,macca,macadamia,hạt mắc ca,quả mắc ca,nhân mắc ca,công dụng của quả mắc ca,cây mắc ca ở Việt Nam,họ quắn hoa,Proteaceae
Cây mắc ca,cây mác ca,macca,macadamia,hạt mắc ca,quả mắc ca,nhân mắc ca,công dụng của quả mắc ca,cây mắc ca ở Việt Nam,họ quắn hoa,Proteaceae

Mắc ca được sản xuất ở Hawaii đã trở nên nổi tiếng toàn cầu. Tuy nhiên, năm 2006, sản lượng mắc ca bắt đầu giảm ở Hawaii do giá thấp hơn từ các nhà sản xuất khác.

Ngoài Hawaii và Australia (35.200 tấn năm 2013), mắcca cũng được sản xuất thương mại ở Nam Phi (37.000 tấn - 2013), Brazil, California, Costa Rica, Israel, Kenya, Bolivia, New Zealand, Colombia, Guatemala và Malawi. Australia không còn là nhà sản xuất thương mại lớn trên thế giới - tổng sản lượng năm 2013 vào khoảng 135.000 tấn nhân hạt trên toàn cầu. Cho đến nay, việc trồng macadamia thương mại ở Florida đã không thành công, vì cho năng suất thấp. Tuy nhiên, macadamia là một loại cây trồng trước nhà phổ biến ở Florida và người ta đang cố gắng chọn lọc gống để nâng cao năng suất.

Cây mắc ca,cây mác ca,macca,macadamia,hạt mắc ca,quả mắc ca,nhân mắc ca,công dụng của quả mắc ca,cây mắc ca ở Việt Nam,họ quắn hoa,Proteaceae
Cây mắc ca,cây mác ca,macca,macadamia,hạt mắc ca,quả mắc ca,nhân mắc ca,công dụng của quả mắc ca,cây mắc ca ở Việt Nam,họ quắn hoa,Proteaceae

Giá trị dinh dưỡng
Hạt mắc ca tươi, tính trên 100 gam Giá trị dinh dưỡng 100 g (3,5 oz)
Năng lượng     3.080 kJ (740 kcal)
Chất béo     75.8 g
*Chất béo bão hòa: 12 g
*Chất béo chưa bão hòa: 59 g
*Chất béo chưa bão hòa đa: 1.5 g
Protein     7.9 g
Vitamin B6     0.275 mg (21%)
Vitamin C     1.2 mg (2%)
Vitamin E     0.54 mg (4%)
Tỷ lệ phần trăm theo lượng hấp thụ hàng ngày của người lớn.
Nguồn: Cơ sở dữ liệu USDA

Cây mắc ca,cây mác ca,macca,macadamia,hạt mắc ca,quả mắc ca,nhân mắc ca,công dụng của quả mắc ca,cây mắc ca ở Việt Nam,họ quắn hoa,Proteaceae

So sánh với các loại hạt quả ăn được phổ biến khác như hạnh nhân hay đào lộn hột, Mắc-ca chứa nhiều chất béo nhưng ít protein. Hạt mắc ca có hàm lượng chất béo chưa bão hòa đơn cao nhất trong số các loại hạt đã biết, chứa khoảng 22% axit béo omega-7 là axit palmitoleic, có các tác động sinh học tương tự như một chất béo chưa bão hòa đơn. Nó cũng chứa 9% protein, 9% cacbohydrat và 2% sơ dinh dưỡng, cũng như canxi, photpho, kali, natri, selen, sắt, thiamin, riboflavin và niacin.

Mắc-ca có độc tính đối với chó. Việc nuốt phải hạt mắc ca có thể gây nhiễm độc mắc ca (macadamia toxicosis), được đánh dấu bằng các biểu hiện như suy yếu và tê liệt các chân sau tới mức không đứng vững, xảy ra trong vòng 12 giờ sau khi nuốt phải. Phụ thuộc vào số lượng nuốt vào và kích thước con chó, các triệu chứng có thể bao gồm run rẩy cơ, tổn thương khớp và tổn thương bụng nghiêm trọng. Với liều độc cao, việc sử dụng các loại thuốc giảm đau có thể là cần thiết để giảm đau cho tới khi các tác động độc hại giảm đi. Sự phục hồi hoàn toàn thường diễn ra trong vòng 24-48 giờ.

Phân bố
Chúng được nhân rộng tại một số vùng tại Trung Quốc, Thái Lan... Quả mắc ca hiện nay được ứng dụng rộng rãi trong công nghiệp mỹ phẩm và thực phẩm chức năng, do đó nhu yếu về sản vật này ngày một cao.

Năm 1881 mắc ca được đưa tới trồng ở Hawaii vào, lúc đó chúng được sử dụng như một cây trồng rừng. Năm 1948, Trạm nghiên cứu nông nghiệp Hawaii đã đầu tư nghiên cứu về lĩnh vực giống và đã tạo ra các dòng có nhiều triển vọng làm tiền đề cho công nghiệp mắc ca hiện đại ở Hawaii như ngày nay.

Cây mắc ca,cây mác ca,macca,macadamia,hạt mắc ca,quả mắc ca,nhân mắc ca,công dụng của quả mắc ca,cây mắc ca ở Việt Nam,họ quắn hoa,Proteaceae

Tại Việt Nam
Tại Việt Nam, cây mắc ca được đưa về trồng khảo nghiệm từ năm 2000. Cây mắc ca được cho là thích hợp với Tây Nguyên và Tây Bắc bộ của Việt Nam. Trong chiến lược phát triển kinh tế nông lâm nghiệp trong tương lai cây Mắc-ca sẽ là một trong những loài được quan tâm.

Việt Nam hiện là nước có diện tích trồng mắc ca đứng thứ 11 trong số 17 nước trồng nhiều nhất thế giới.

Hạt mắc ca khô giá trị cao và ổn định.
Loại còn vỏ cứng chưa nứt, giá khoảng 300 đến 350 nghìn 1 kg.
Loại còn vỏ đã nứt giá khoảng 400 nghìn 1 kg.
Loại nhân đã được tách vỏ, giá 900 nghìn đến 1 triệu đồng 1kg.
Mỗi hecta có thể cho 3 tấn hạt, mang lại giá trị kinh tế khoảng 200 triệu đồng.
Nhu cầu của thế giới đang cao gấp 4 lần sản lượng nên đây là loài cây rất nhiều tiềm năng.

Cây mắc ca,cây mác ca,macca,macadamia,hạt mắc ca,quả mắc ca,nhân mắc ca,công dụng của quả mắc ca,cây mắc ca ở Việt Nam,họ quắn hoa,Proteaceae
Nhân mắcca được phủ Socola (Chocolate).

Danh sách loài
- Macadamia francii (Guillaumin) Sleumer
- Macadamia integrifolia Maiden & Betche
- Macadamia neurophylla (Guillaumin) Virot
- Macadamia ternifolia F.Muell.
- Macadamia tetraphylla L.A.S.Johnson

Các loài đã tách ra để thành lập chi riêng:

Chi Lasjia P.H.Weston & A.R.Mast, thuộc chi Macadamia cho đến năm 2008

- Lasjia claudiensis (C.L.Gross & B.Hyland) P.H.Weston & A.R.Mast; đồng nghĩa Macadamia claudiensis C.L.Gross & B.Hyland
- Lasjia erecta (J.A.McDonald & R.Ismail) P.H.Weston & A.R.Mast; đồng nghĩa Macadamia erecta J.A.McDonald & R.Ismail
- Lasjia grandis (C.L.Gross & B.Hyland) P.H.Weston & A.R.Mast; đồng nghĩa Macadamia grandis C.L.Gross & B.Hyland
- Lasjia hildebrandii (Steenis) P.H.Weston & A.R.Mast; đồng nghĩa Macadamia hildebrandii Steenis
- Lasjia whelanii (F.M.Bailey) P.H.Weston & A.R.Mast; đồng nghĩa Helicia whelanii F.M.Bailey, Macadamia whelanii (F.M.Bailey) F.M.Bailey

Chi Catalepidia P.H.Weston, thuộc chi Macadamia cho đến năm 1995

- Catalepidia heyana (F.M.Bailey) P.H.Weston; đồng nghĩa Helicia heyana F.M.Bailey , Macadamia heyana (F.M.Bailey) Sleumer

Chi Virotia L.A.S.Johnson & B.G.Briggs, thuộc chi Macadamia, sau đó được tách 2 lần vào các năm 1975 và 2008

- Virotia angustifolia (Virot) P. H. Weston & A. R. Mast; đồng nghĩa Macadamia angustifolia Virot
- Virotia francii (Guillaumin) P. H. Weston & A. R. Mast; đồng nghĩa Roupala francii Guillaumin
- Virotia leptophylla (Guillaumin) L.A.S.Johnson & B.G.Briggs (tách năm 1975); đồng nghĩa Kermadecia leptophylla Guillaumin
- Virotia neurophylla (Guillaumin) P. H. Weston & A. R. Mast; đồng nghĩa Kermadecia neurophylla Guillaumin, Macadamia neurophylla (Guillaumin) Virot
- Virotia rousselii (Vieill.) P. H. Weston & A. R. Mast; đồng nghĩa Roupala rousselii Vieill
- Virotia vieillardi (Brongn. & Gris) P. H. Weston & A. R. Mast; đồng nghĩa Roupala vieillardii Brongn. & Gris

Lamcanh.vn

Bình luận

Cho hỏi nơi đâu bán giống cây này,muốn trồng thử,hoặc hạt giống của cây này cũng được.
Kup Rahlan - Thứ 5, ngày 12/11/2015 15:47:05
*
*
* Kích chuột vào hình bên cạnh để lấy mã kiểm tra ( Kích chuột vào hình để lấy mã kiểm tra )

Bình luận trên facebook

scroll top